# Historia — zadanie 3.18

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.18
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Historia · Zbiory zadań · 2019 (rozszerzona)
- rok: 2019
- poziom: rozszerzona
- typ: open
- działy: II. Starożytna Grecja, Sparta i Ateny – dwie drogi rozwoju społecznego i ustroju politycznego polis

## Treść

Opisz krótko funkcjonowanie społeczne i polityczne Aten oraz Sparty, dwóch najsłynniejszych poleis starożytnej Grecji. Zwróć uwagę na różnice w organizacji życia w obu społecznościach.

## Rozwiązanie — skul.pl

Sparta uważana jest za najbardziej zmilitaryzowane polis antycznego, greckiego świata w okresie archaicznym i klasycznym, jest to jednak tylko część historycznej prawdy. Trzydziestoletnie wychowanie spartiaty miało uczynić z niego nie tylko wybitnego żołnierza, ale również świadomego spraw państwowych obywatela.

## Odpowiedź

**Odpowiedź:** Wojskowe wychowanie (agoge) Spartanina rozpoczynało się w wieku siedmiu lat. Chłopcy byli odbierani matkom, a w okresie paides (7 – 14/15 lat) karmiono ich i ubierano oszczędnie, co miało zachęcić ich do radzenia sobie samodzielnie, np. polowania, kradzieży i unikania złapania. Młodzi Spartanie dorastali w grupach, razem ćwiczyli i uczyli się. Nad grupą chłopców czuwali starsi Spartanie, którzy pełnili funkcję w części wychowawców, lecz głównie nadzorców. Nie szczędzili surowych kar za przewinienia i uczyli swoich podopiecznych czegoś, co dzisiaj nazwiemy udzieleniem lapidarnej odpowiedzi – zwięzłej, prostej i oszczędnej. Umiejętność ta przydawała się w wojsku.
W wieku 14 lub 15 lat chłopcy stawali się paidiskolai i pozostawali nimi do 19 roku życia. Ich edukacja niewiele odbiegała od okresu paides w zakresie organizacji i schematu, jednak treningi były o wiele bardziej intensywne. Rywalizacja w zawodach sportowych wzmacniała indywidualne ambicje, podczas gdy życie w tej samej grupie od dziecięcego wieku uczyło chłopców, że dobro kolektywu jest najważniejsze i należy stawiać je ponad swoje własne. Na tym etapie ich jedyną rodziną byli rówieśnicy i opiekunowie.
W wieku 19 lat chłopcy wkraczali w ostatnią fazę treningu i stawali się hebontes. Zaczęli uczestniczyć we wspólnych posiłkach z innymi obywatelami, nadzorowali też trening i wychowanie paides. Mogli zawrzeć ślub i rozpoczynali aktywną służbę w wojsku. Wraz z osiągnięciem 30 roku życia hebontes kończyli swoje wychowanie i trening. Stawali się pełnoprawnymi obywatelami, otrzymywali ziemię i niewolników, jednak ich służba w wojsku trwała do 60 – ego roku życia.
Spartanin/spartiata miał być wojownikiem wytrwałym, inteligentnym i zdolnym zadbać o życie swoje i towarzyszy. Oprócz fizycznej siły doceniano spryt i wytrzymałość, ceniono też znajomość spraw wspólnoty obywateli. Spartański wojownik miał być surowy wobec siebie i innych, umieć wychować kolejne pokolenia w duchu, w którym sam został wychowany. Powinien być dobrym żołnierzem, ale i świadomym, aktywnym obywatelem.

_Odpowiedź ze skul.pl — źródło nieoficjalne._

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/skul-910/zad/3.18)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=skul-910%2Fzad%2F3.18)

## Podobne zadania

- [Zadanie 3.13](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.13) — Zapoznaj się z fragmentem dzieła Tyrtajosa i odtwórz na jego podstawie obraz idealnego wojownika – obywatela Sparty. Wskaż najważniejsze wartości, jakimi się ki
- [Zadanie 3.14](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.14) — Zapoznaj się z fragmentem tekstu źródłowego i wskaż na jego podstawie, jakie stosunki między obywatelami polis Solon uważał za najbardziej wartościowe.
- [Zadanie 3.15](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.15) — Zapoznaj się z fragmentem tekstu źródłowego i resztą rozdziału w podręczniku. Na podstawie nabytej wiedzy określ, czy Solonowi bliższe były idee demokracji, czy
- [Zadanie 3.16](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.16) — Opisz krótko funkcjonowanie społeczne i polityczne Aten oraz Sparty, dwóch najsłynniejszych poleis starożytnej Grecji. Zwróć uwagę na różnice w organizacji życi

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_