# Historia — zadanie 3.31

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.31
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Historia · Zbiory zadań · 2019 (rozszerzona)
- rok: 2019
- poziom: rozszerzona
- typ: open
- działy: II. Starożytna Grecja, Grecja w okresie klasycznym

## Treść

Wymień czynniki, które warunkowały hegemonię Aten w Helladzie doby V w. p.n.e. oraz przedstaw zjawiska, które doprowadziły do załamania się potęgi polis pod koniec tego wieku.

## Rozwiązanie — skul.pl

V wiek p.n.e. określa się jako „Złoty wiek” ateńskiego polis. Ateny pod rządami Peryklesa wyrosły na hegemona w ówczesnej Helladzie, rozkwitając kulturowo i gospodarczo. Rosnąca potęga Aten i konflikty polityczne ze Spartą doprowadziły do wybuchu Wojny Peloponeskiej, która doprowadziła do załamania się potęgi Aten. Ateny pozostały ważnym ośrodkiem kulturowym i politycznym, jednak już nigdy nie odzyskały dawnej potęgi, przechodząc w 338 r. p.n.e. pod władzę Macedończyków, a dwieście lat później Rzymian.

## Odpowiedź

**Odpowiedź:** V wiek p.n.e. określa się jako „Złoty wiek” ateńskiego polis. Ateny pod rządami Peryklesa wyrosły na hegemona w ówczesnej Helladzie, rozkwitając kulturowo i gospodarczo. W okresie wojen grecko – perskich Ateny przejęły rolę przewodnika helleńskiego sojuszu militarno – politycznego, utrzymując ten status po zawarciu pokoju Kalliasa. Stanęły na czele Ligi Delijskiej/Związku Morskiego, który został powołany do dalszej walki z Persami po zwycięstwie pod Platejami (Sparta i jej sojusznicy szybko wystąpili ze Związku).
W 454 r. p.n.e. Perykles przeniósł skarbiec Związku do Aten, finansując z pieniędzy sojuszników rozbudowę miasta i armii. Dzięki pieniądzom przeznaczonym de facto na prowadzenie potencjalnej, dalszej wojny z Persami, Ateny stały się potęgą gospodarczą i militarną. Perykles objął mecenatem artystów i filozofów, dzięki czemu w Atenach za jego rządów tworzyli i pracowali m.in. Herodot, Tukidydes, Sofokles, Eurypides, Sokrates, Hipokrates. Odbudowie, a następnie rozbudowie, uległ Akropol, powstały też słynne Długie Mury, które połączyły Ateny z Pireusem. Ateny z czasem urosły do roli hegemona, a Związek Morski stał się raczej ateńskim imperium, niż stowarzyszeniem poleis.
Ateny wymuszały posłuszeństwo członków Związku groźbami interwencji militarnych, naciskami politycznymi i gospodarczymi. Jednocześnie, w opozycji, kształtowała się koalicja pod przewodnictwem Sparty. Ambicje największych miast – państw, Sparty i Aten, i narastające napięcia w rejonie Hellady, doprowadziły do wybuchu w 431 r. p.n.e. Wojny Peloponeskiej.
Trwająca do 404 r. p.n.e. wojna wyniszczyła gospodarczo i militarnie Ateny. Szczególnymi ciosami okazały się wielka zaraza (430 – 427 r. p.n.e.), która zabiła 25% populacji miasta, w tym Peryklesa, a także katastrofalna w skutkach Wyprawa Sycylijska (415–413 r. p.n.e.), jak również wsparcie, którego Persja udzieliła Sparcie w ostatnich latach wojny. Wojna Peloponeska zakończyła hegemonię Aten w Helladzie, rozpoczynając dwudziestoletni okres spartańskiej dominacji w rejonie. Ateny do 386 r. p.n.e. były zupełnie zależne od Sparty, która zainstalowała w polis swoje rządy i administrację.

_Odpowiedź ze skul.pl — źródło nieoficjalne._

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/skul-910/zad/3.31)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=skul-910%2Fzad%2F3.31)

## Podobne zadania

- [Zadanie 3.23](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.23) — Wskaż, jakie państwa istniały wcześniej na terenie Imperium Perskiego (w V w. p.n.e.). Wymień ludy, które objęli swoim panowaniem Persowie.
- [Zadanie 3.24](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.24) — Przestudiuj mapę ruchów wojsk perskich w trakcie wojen grecko – perskich. Wskaż obszary, na które dotarły wojska perskie, oraz te, na które nie dotarły.
- [Zadanie 3.25](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.25) — Na podstawie fragmentu „Wojny Peloponeskiej” wskaż skutki starcia, które opisał Tukidydes. Uzasadnij, dlaczego według Ciebie grecki historyk opisuje skutki Wojn
- [Zadanie 3.26](https://matura.lol/question/skul-910/zad/3.26) — Wskaż, jakie wady i zalety rządów Peryklesa wskazuje autor tekstu. Oceń, na podstawie informacji z tekstu oraz z całości rozdziału podręcznika, jak działalność 

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_