# Historia — zadanie 4.23

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/skul-910/zad/4.23
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Historia · Zbiory zadań · 2019 (rozszerzona)
- rok: 2019
- poziom: rozszerzona
- typ: open
- działy: III. Starożytny Rzym, Podboje Rzymu poza Italią i przemiany społeczne u schyłku republiki

## Treść

Omów przyczyny rzymskich podbojów i okoliczności, które doprowadziły do powstania Imperium Rzymskiego. Oceń, czy chęć uzyskania zysków i bogactw była kluczową motywacją podbojów. Opisz rolę rzymskiej armii i jej organizacji w podbojach.

## Rozwiązanie — skul.pl

Podboje poza Italią doprowadziły do bezprecedensowego wzrostu potęgi państwa rzymskiego. Imperium znaczenie powiększyło swój obszar, a łupy wojenne i niewolnicy doprowadziły do wzrostu gospodarczego państwa. Wieloletnie wojny, mimo że zwycięskie, doprowadziły jednak do kryzysu państwa. Armia rzymska miała obywatelski charakter i była armią stałą, o jednolitym systemie dowodzenia i organizacji. Podstawę militarnej potęgi Rzymu stanowiła właśnie stała, pochodząca z poboru, zdyscyplinowana armia. Triumfy i podziały łupów pomiędzy żołnierzy umożliwiły dowódcom utrzymanie lojalności i posłuszeństwa żołnierzy.

## Odpowiedź

**Odpowiedź:** Charakterystyka rzymskiej armii doby republiki:
· obywatelski charakter – służba obowiązkowa pomiędzy 17 a 46 rokiem życia,
· system centurialny związany ze stanem majątkowym żołnierzy,
· podstawę armii stanowiła ciężkozbrojna piechota,
· podstawowa jednostka organizacyjna – legion, w skład legionu wchodziło 30 manipuł, później 10 kohort,
· pierwszą linię stanowili młodzi wiekiem żołnierze, drugą – doświadczeni, trzecią weterani walk,
· surowa dyscyplina, ale i rozbudowany system nagród,
· żołnierz walczył w interesie ojczyzny (Rzymianie podtrzymywali mit wojen w obronie państwa – „albo oni, albo my”) i swoim własnym – mógł poprawić swój status majątkowy dzięki łupom wojennym,
· liczne wojny powodowały, że armia stawała się bardziej doświadczona, co zwiększało jej siłę bojową,
· armia rzymska miała elastyczną liczebność – w zależności od potrzeb powoływano mniej lub więcej obywateli pod broń,
· armia rzymska była zdyscyplinowana i doświadczona, posiadała dobrą taktykę i solidne uzbrojenie – waleczni, doświadczeni i dobrze wyposażeni żołnierze umożliwiały państwu poszerzanie granic w drodze kolejnych podbojów.
Rzymska ekspansja w basenie Morza Śródziemnego wydaje się naturalnym przedłużeniem polityki, którą państwo prowadziło na Półwyspie Apenińskim. Próby poszerzenia terytorium Rzymu doprowadzały do starć z kolejnymi regionalnymi siłami, np. Kartaginą czy Macedonią. Rzymianie zmagali się jednak także z zagrożeniami zewnętrznymi, takimi jak państwo Seleukidów czy, w okresie początkowym II wojny punickiej, Kartagina.
Trudno jednoznacznie ocenić, na ile rozrost terytorialny Rzymu był podyktowany chęcią zdobycia kolejnych bogactw, a na ile stanowił wypadkową ogólnej tendencji panującej w basenie Morza Śródziemnego i na Bliskim Wschodzie. Gospodarki i potęga starożytnych państw opierały się na podbojach, nabywaniu terytorium, które gwarantowało dostęp do surowców, pozyskiwaniu niewolników i grabieniu sąsiadów.
Imperialistyczne tendencje Rzymu nie wyróżniały go wśród państw starożytnych, z pewnością unikatowa była jednak silna, zawodowa, obywatelska armia oraz system biurokratyczny, które pozwoliły przez wiele lat utrzymać ogromne Imperium w ramach jednego organizmu państwowego.

_Odpowiedź ze skul.pl — źródło nieoficjalne._

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/skul-910/zad/4.23)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=skul-910%2Fzad%2F4.23)

## Podobne zadania

- [Zadanie 4.13](https://matura.lol/question/skul-910/zad/4.13) — Porównaj terytoria Rzymu i Kartaginy w momencie wybuchu I wojny punickiej. Jaki wpływ na przebieg działań wojennych miało położenie terytorialne obu państw?
- [Zadanie 4.14](https://matura.lol/question/skul-910/zad/4.14) — Wskaż różnice, jakie opisuje Polibiusz, porównując ze sobą armie Rzymu i Kartaginy.
- [Zadanie 4.15](https://matura.lol/question/skul-910/zad/4.15) — Wskaż, czemu Polibiusz uważa za tak istotny obywatelski charakter armii rzymskiej. Dlaczego, według historyka, jest to tak istotny dla działań wojennych czynnik
- [Zadanie 4.16](https://matura.lol/question/skul-910/zad/4.16) — Określ, czy podany fragment przemyśleń Polibiusza można nazwać bezstronnym. Uzasadnij swoje zdanie.

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_