# Język polski — zadanie 2.67

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/skul-912/zad/2.67
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Język polski · Zbiory zadań · 2018
- rok: 2018
- typ: open
- działy: Słownictwo, Archaizmy i archaizacja języka

## Treść

Odnajdź we fragmencie „Potopu” dziesięć archaizmów i podkreśl linią prostą wyrazy, których już w ogóle nie używamy, a linią falistą te, w których zmieniła się tylko forma gramatyczna, jednak są dalej używane w języku. Zapisz cztery archaizmy, które wyszły już zupełnie z użycia, i wyjaśnij ich znaczenie. Zastanów się, czemu Sienkiewicz archaizował język swoich powieści i co dzięki temu zabiegowi osiągnął.

## Rozwiązanie — skul.pl

Archaizm to sformułowanie lub wyraz, które wyszły już z użycia w języku. Może to także być znaczenie, do którego nie odnosi się już dany wyraz. Archaizacja to rodzaj stylizacji językowej. Polega na celowym użyciu archaizmów w tekście, aby nadać utworowi cechy dawności i uwiarygodnić język jego bohaterów. Najczęściej stosuje się w niej zmianę szyku wyrazów, zmianę niektórych wyrazów na archaizmy oraz nadanie niektórym wyrazom formy archaicznej.

## Odpowiedź

**Odpowiedź:** Linią prostą podkreśl: wraz, omieszka, podkomorzy, rzeknie, wprzódy
Linią falowaną podkreśl: głupiś, nie znaleźć, zechcesz, żeś zdeptał, dziwno
Cztery archaizmy i wyjaśnienie znaczenia:
· omieszkać – „nie omieszkać” oznacza „nie zaniedbać czegoś”,
· rzec – powiedzieć,
· wprzódy – wcześniej,
· wraz – bez zwłoki, od razu.
Sienkiewicz archaizował język swoich utworów, aby lepiej oddać klimat epok historycznych, w których osadzał swoje utwory. Archaizacja stylu była elementem szerszej stylizacji historycznej dzieł.

_Odpowiedź ze skul.pl — źródło nieoficjalne._

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/skul-912/zad/2.67)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=skul-912%2Fzad%2F2.67)

## Podobne zadania

- [Zadanie 2.30](https://matura.lol/question/skul-290/zad/2.30) — Najpierw uważnie przeczytaj tekst. Potem zastanów się, co mogą znaczyć wyróżnione neologizmy. Zapisz ich znaczenie.
- [Zadanie 2.66.podpunktb](https://matura.lol/question/skul-912/zad/2.66.podpunktb) — Odnajdź w tabeli archaizmy i zapisz je oraz, przy pomocy dostępnego Ci słownika języka polskiego, wyjaśnij ich znaczenie. Czy te archaizmy nadal są używane?
- [Zadanie 2.66.podpunktc](https://matura.lol/question/skul-912/zad/2.66.podpunktc) — Objaśnij współczesne znaczenie frazeologizmów z polecenia A.
- [Zadanie 2.66.podpunkta](https://matura.lol/question/skul-912/zad/2.66.podpunkta) — Połącz wyrazy tak, aby powstały poprawne związki frazeologiczne. Wpisz frazeologizmy, które utworzysz, do trzeciej kolumny tabeli.

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_