# Chemia — zadanie 7.45

> Źródło: matura.lol — https://matura.lol/question/skul-967/zad/7.45
> Wersja Markdown strony zadania (dla asystentów AI). Przy cytowaniu podaj matura.lol i link powyżej.

- arkusz: Chemia · Zbiory zadań · 2020 (podstawowa)
- rok: 2020
- poziom: podstawowa
- typ: open
- działy: VII. Zastosowanie wybranych związków nieorganicznych, Nawozy naturalne i sztuczne

## Treść

W tym zadaniu musisz wyjaśnić pojęcia: kryształ, polimorfizm, forma amorficzna, szkło, szkło hartowane, szkło trawione, wietrzenie skał, krasowienie, wapno palone, wapno gaszone, zaprawa gipsowa, hydraty, hydratacja, dehydratacja, twardość węglanowa, twardość przemijająca, zmiękczanie wody, kamień kotłowy, higroskopijność, nawozy, nawozy naturalne, nawozy mineralne, kompost, obornik, przeżyźnienie, eutrofizacja.

## Rozwiązanie — skul.pl

Nawóz mineralny to nawóz sztuczny, związki chemiczne lub mieszaniny związków chemicznych, które wprowadza się do gleby w celu jej użyźnienia. Nawozy złożone wzbogacają glebę w kilka składników. Eutrofizacja to w ostatnich dziesięcioleciach jest to poważny problem Bałtyku. Od początku XX wieku martwe strefy w Bałtyku zwiększyły swoją powierzchnię ponad dziesięciokrotnie. Obecnie stanowią prawie 1/5 dna naszego morza i zajmują obszar większy niż powierzchnia Danii, co jest największym miejscem deficytu tlenu w akwenach morskich Europy.

## Odpowiedź

**Odpowiedź:** Kryształ – substancja stała mająca uporządkowaną budowę wewnętrzną, w której powtarzalne elementy ściśle do siebie przylegają.
Polimorfizm – zjawisko występowania jednego związku chemicznego w wielu odmianach krystalicznych.
Forma amorficzna – forma bezpostaciowa, charakteryzująca się brakiem uporządkowanej struktury.
Szkło – amorficzne ciało stałe, powstaje w procesie stapiania krzemionki z różnymi dodatkami.
Szkło hartowane – szkło o zwiększonej odporności na uszkodzenia mechaniczne, uzyskanej w procesie hartowania szkła.
Szkło trawione – szkło zdobione przez nakładanie na szklaną powierzchnię kwas fluorowodorowego.
Wietrzenie skał – proces prowadzący do rozkładu skał pod wpływem działania czynników atmosferycznych lub mikroorganizmów.
Krasowienie – rodzaj wietrzenia skał, w którym skały ulegają roztwarzaniu pod wpływem wody i tlenku węgla(IV).
Wapno palone – tlenek wapnia, otrzymywany w procesie prażenia węglanu wapnia. Biała substancja krystaliczna o właściwościach higroskopijnych.
Wapno gaszone – wodorotlenek wapnia, powstaje w reakcji wapna palonego z wodą. Drobnopostaciowa biała substancja stała.
Zaprawa gipsowa – tworzy się w reakcji gipsu palonego z wodą, jest to zawiesina, która po upływie czasu zaczyna twardnieć.
Hydraty – uwodnione sole, są to sole zawierające cząsteczki wody wbudowane w sieć krystaliczną.
Hydratacja – przyłączanie cząsteczki wody w procesie fizycznym lub w wyniku reakcji chemicznej bez powstawania dodatkowych produktów ubocznych.
Dehydratacja – odwrotny proces do hydratacji, uwolnienie cząsteczki wody ze związku chemicznego.
Twardość przemijająca (węglanowa) – twardość wynikająca z obecności jonów wapniowych i magnezowych pochodzących z soli wodorowęglanowych.
Zmiękczanie wody – usuwanie jonów odpowiedzialnych za twardość wody.
Kamień kotłowy – osad powstający podczas ogrzewania twardej wody.
Higroskopijność – zdolność do pochłaniania wody lub pary wodnej.
Nawozy – substancje wprowadzane do gleby w celu uzupełnienia niedoborów składników odżywczych i wzbogacenia gleby.
Nawozy naturalne – substancje pochodzenia roślinnego lub zwierzęcego wprowadzane do gleby w celu jej użyźnienia.
Nawozy mineralne – nawozy sztuczny, związki chemiczne lub mieszaniny związków chemicznych, które wprowadza się do gleby w celu jej użyźnienia.
Kompost – zbutwiałe fragmenty roślin, resztki pokarmów pochodzenia roślinnego, papier.
Obornik – przefermentowane odchody zwierząt i fragmenty roślin.
Przeżyźnienie – nadmiar jednego ze składników w glebie, może prowadzić do pogarszania zdolności przyswajania innych składników odżywczych lub kumulowania się tego składnika w roślinie, co prowadzi do zagrożenia życia i środowiska.
Eutrofizacja – inaczej przeżyźnienie środowiska morskiego. Zjawisko eutrofizacji zachodzi na skutek zbyt dużych ilości związków azotu i fosforu (zwanych substancjami biogennymi) w wodzie. Duża ilość związków odżywczych powoduje masowy zakwit glonów i sinic. Obumierające glony opadają na dno zbiornika, gdzie ulegają rozkładowi. Do procesu tego zużywany jest tlen zgromadzony w przydennych warstwach wody. Gdy brakuje tlenu, wzrasta ilość bakterii beztlenowych, które kontynuują rozkład, a jednocześnie produkują szkodliwy dla organizmów morskich siarkowodór.

_Odpowiedź ze skul.pl — źródło nieoficjalne._

## Linki

- [dane JSON](https://matura.lol/api/question/skul-967/zad/7.45)
- [otwórz w wyszukiwarce](https://matura.lol/?problem=skul-967%2Fzad%2F7.45)

## Podobne zadania

- [Zadanie 7.49.g](https://matura.lol/question/skul-967/zad/7.49.g) — W tym zadaniu musisz zapisać równanie reakcji opisujące: termiczny rozkład węglanu wapnia.
- [Zadanie 7.43.c](https://matura.lol/question/skul-967/zad/7.43.c) — W tym zadaniu musisz podać przykłady nawozów: mineralnych prostych.
- [Zadanie 7.43.b](https://matura.lol/question/skul-967/zad/7.43.b) — W tym zadaniu musisz podać przykłady nawozów: mineralnych prostych.
- [Zadanie 7.49.b](https://matura.lol/question/skul-967/zad/7.49.b) — W tym zadaniu musisz zapisać równanie reakcji opisujące: twardnienie zaprawy murarskiej.

_Ostatnia aktualizacja danych: 2026-10-03_